Wysłuchanie dziecka w postępowaniu cywilnym. Komentarz

Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Szkoleniowa pt.

"Wysłuchanie dziecka w postępowaniach sądowych - aspekty prawne i psychologiczne(Nowe okno)(Link do innej strony)"

organizowana przez Katedrę Postępowania Cywilnego Wydziału Prawa i Administracji UMK w Toruniu w dniu 7 maja 2026 roku

Wysłuchanie dziecka jest jedną z instytucji prawa procesowego cywilnego uregulowaną w Kodeksie postępowania cywilnego, mającą zastosowanie tylko w określonych rodzajach postępowań i tylko w określonych rodzajach spraw. Trudno je zakwalifikować do konkretnej fazy postępowania, nie jest to bowiem ani czynność dowodowa, ani dotycząca orzekania czy zaskarżania orzeczeń, nie jest też związana ze stronami lub uczestnikami postępowania, a może być zastosowana na każdym etapie postępowania aż do jego prawomocnego zakończenia, zarówno przed sądem pierwszej, jak i drugiej instancji.

W książce skomentowano przepisy Kodeksu postępowania cywilnego odnoszące się do wysłuchania dziecka oraz przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 21 października 2024 r. w sprawie sposobu przygotowania i przeprowadzenia wysłuchania dziecka oraz warunków, jakim mają odpowiadać pomieszczenia przeznaczone do przeprowadzania takich wysłuchań. Dodatkowo przedstawiono także uwagi natury psychologicznej, które mogą być pomocne przy wysłuchiwaniu dziecka nie tylko w zakresie formułowania pytań do niego, lecz także np. przez uświadomienie sędziemu wagi mowy jego ciała, ubioru, mimiki, tonu głosu. Autorzy zwracają bowiem uwagę na konieczność posługiwania się nie tylko wiedzą prawniczą, lecz także psychologiczną, tak aby kontakt z małoletnim był prowadzony z wrażliwością, uważnością i profesjonalizmem.

Dzięki temu opracowaniu praktycy prawa zyskują narzędzie, które pozwala lepiej zrozumieć zarówno podstawy normatywne, jak i praktyczne wyzwania związane z wysłuchaniem dziecka. To niezbędna lektura dla sędziów i pełnomocników, którzy w swojej pracy mierzą się z delikatną materią spraw rodzinnych. Książka będzie także pomocna dla rodziców i opiekunów dzieci, które mają być wysłuchane.

Publikacja została przygotowania przez praktyków, w większości przez doświadczonych sędziów przeprowadzających wysłuchanie dziecka, a także przez psychologa biorącego udział w takich wysłuchaniach.