✖ Opinia niepotwierdzona zakupem
Dzisiejsza recenzja, muszę przyznać, nie należała do łatwych. Przez swój wiek przypomniał mi, że kiedyś żył ktoś, taki jak Baldwin IV Trędowaty, król Jerozolimy. Poza wiekiem, jaki mniej więcej łączy chłopaków, to zdecydowanie nie mają ze sobą nic wspólnego. 📚 „Książę cierni” Mark Lawrence. Co piętnastoletni książę z mieczem ma wspólnego z dzisiejszym nastolatkiem? Na pierwszy rzut oka odpowiedź brzmi absolutnie nic. Bo co może łączyć współczesnego nastolatka, który kłóci się z rodzicami o godzinę powrotu, walczy o lepszy internet i zastanawia się, czy odpisanie na wiadomość po trzech dniach to już przesada, z piętnastoletnim księciem przemierzającym niebezpieczny świat z bandą brutalnych ludzi? Okazuje się, że całkiem sporo. Tylko na szczęście większość dzisiejszych piętnastolatków nie rozwiązuje problemów mieczem. W moim odczuciu momentami czytało mi się błyskawicznie, ale były momenty, gdzie musiałam zatrzymać się i przemyśleć. Będzie wam nasuwać się mnóstwo myśli, skojarzeń, jak i uczucia będą mieszane, ale moim zdaniem ja, jako czytelnik, zmuszona byłam, żeby naprawdę przysiąść do tej książki, co według mnie jest mega na plus.
Jorg Ancrath ma piętnaście lat, jest księciem i zdecydowanie nie zamierza siedzieć spokojnie w zamku. Dowodzi grupą ludzi, z którymi raczej nie chcielibyśmy spotkać się nocą w ciemnej uliczce, a jego największym marzeniem nie jest spokojne życie, tylko korona. I powiedzmy sobie szczerze, Jorg nie będzie czekał, aż ktoś ładnie zapakuje mu ją w pudełko i wręczy z kokardką. To nie jest sympatyczny bohater fantasy, który pomaga biednym, ratuje świat i zawsze wie, co jest słuszne. Jorg jest brutalny, bezczelny, pewny siebie i podejmuje decyzje, przy których czytelnik czasami ma ochotę zamknąć książkę, spojrzeć w sufit i powiedzieć: „Chłopie, naprawdę nie było innego rozwiązania?”. Było. Tylko Jorg bardzo często wybiera to najgorsze. (Zdecydowanie ilustracje stworzone przez Przemysława Truścińskiego zasługują na brawa i szczere gratulacje. Sami zobaczycie, że idealnie odzwierciedlają dany moment, chwile, jak i postawę Jorga).
I właśnie tutaj zaczyna się coś, co może być zaskakująco bliskie zarówno dzisiejszym nastolatkom jak i dorosłym. Nie chodzi oczywiście o zamki, miecze i nekromantów. Chodzi o gniew, krzywdę, i to, co dzieje się z człowiekiem, kiedy przez długi czas nosi w sobie coś, czego nie potrafi zostawić za sobą. Jorg jako dziecko był świadkiem śmierci swojej matki i młodszego brata. To wydarzenie zmieniło całe jego życie. Zamiast dorastać w poczuciu bezpieczeństwa,, dorastał z gniewem i potrzebą zemsty. I tutaj książka dotyka czegoś, co wcale nie jest tak odległe od naszego świata. Ile razy jedna krzywda zostaje z nami na lata? Ktoś nas zranił, więc trudno nam później zaufać. Ktoś nas wyśmiał, więc pamiętamy to przez długi czas. Ktoś zrobił nam coś złego, więc zaczynamy patrzeć na kolejnych ludzi z większą ostrożnością. Kiedy człowiek zaczyna patrzeć na świat wyłącznie przez pryzmat swojej krzywdy, może zacząć widzieć w każdym wroga. Moim zdaniem najciekawsze w Jorgu jest to, że można rozumieć, skąd bierze się jego gniew i jednocześnie kompletnie nie zgadzać się z tym, co robi. Jego przeszłość tłumaczy wiele, ale nie usprawiedliwia wszystkiego. I właśnie dlatego nie jest kolejnym idealnym bohaterem, któremu automatycznie kibicujemy. To raczej ktoś, kogo obserwujemy i zastanawiamy się, w którym momencie można było skręcić w zupełnie inną stronę.
W tym właśnie „Książę cierni” może być zaskakująco aktualny. Dzisiaj również istnieje ogromna presja, żeby być silnym, niczego po sobie nie pokazywać i udowadniać, że nic nas nie rusza. Czasami łatwiej powiedzieć „mam to gdzieś”, niż przyznać, że coś naprawdę zabolało. Łatwiej założyć maskę cynizmu, niż pokazać, że jest nam przykro. Jorg też ma swoją zbroję, tylko że jest ona zbudowana z gniewu. A im dłużej ją nosi, tym trudniej ją zdjąć… Chłopak chce władzy, chce korony, ale im dłużej obserwujemy jego drogę, tym bardziej można zastanawiać się, czy naprawdę chodzi tylko o tron. Może chce po prostu już nigdy nie poczuć się bezsilny? Ilu z nas nie chciałoby czasami mieć większej kontroli nad własnym życiem, nad tym, co się wydarzy i co zrobią inni?
Sam świat przedstawiony również nie daje chwili spokoju. Są zamki, wojny, rycerze, magia, nekromanci, nieumarli, ale również pozostałości dawnej technologii i ślady upadłej cywilizacji. To nie jest piękna kraina, w której dobro walczy ze złem, a czytelnik od początku wie, komu kibicować. Tutaj czasami trudno powiedzieć, kto jest dobry, a czasami jeszcze trudniej znaleźć kogokolwiek, kto w ogóle zasługuje na to określenie. Trzeba jednak powiedzieć jasno: „Książę cierni” nie jest książką dla każdego. To, że Jorg ma piętnaście lat, może być trochę mylące. Nie jest to typowa młodzieżówka, w której największym problemem będzie to, kto z kim pójdzie na bal. Tutaj problemy wyglądają trochę inaczej. Trochę bardziej krwawo i zdecydowanie bez szkolnego pedagoga, który może wezwać rodziców.
Trzeba wiedzieć że w książce pojawia się dużo przemocy, śmierci i brutalnych scen. Jorg może zirytować, zaskoczyć, a momentami sprawić, że czytelnik będzie miał ochotę potrząsnąć nim za ramiona i powiedzieć: „Zatrzymaj się na chwilę i pomyśl!”. Problem w tym, że Jorg bardzo rzadko się zatrzymuje. „Książę cierni” pokazuje jednak coś ważnego. Można zostać skrzywdzonym i jednocześnie krzywdzić innych. Jedno nie wyklucza drugiego. To, że ktoś przeszedł przez coś trudnego, nie daje mu prawa do robienia wszystkiego, co chce. Gniew może być potężną siłą, ale umówmy się, jest fatalnym doradcą. Ma dużo energii, pewności siebie i bardzo przekonujący ton głosu, ale zazwyczaj prowadzi w miejsca, do których później niekoniecznie chcemy wracać.
Jorg nie chce być bohaterem. Nie chce ratować świata. Nie chce, żeby wszyscy go pokochali. On chce korony. A droga do niej będzie brutalna, niebezpieczna i pełna decyzji, po których trudno będzie wrócić do tego, kim było się wcześniej. I może właśnie dlatego ta historia ma więcej wspólnego ze współczesnymi nastolatkami i dorosłymi, niż mogłoby się wydawać. Czasy się zmieniają. Nie chodzimy po ulicach z mieczami, większość z nas nie ma własnego zamku i na szczęście nie musimy zdobywać korony. Ale gniew, potrzeba zemsty, strach przed bezsilnością, chęć udowodnienia swojej wartości i próba ukrycia bólu pod maską siły nadal są dokładnie takie same. Tylko Jorg robi wszystko zdecydowanie bardziej spektakularnie. I z dużo większą liczbą trupów po drodze. 📚🗡️
