Odkrycie ducha

"Odkrycie ducha" to do dziś "kultowe" dzieło europejskiej humanistyki, choć jego autor Bruno Snell (1896-1986), niemiecki filolog klasyczny, napisał je w połowie XX wieku. Snell spędził swoje akademickie życie w Hamburgu, a na początku lat pięćdziesiątych został tam rektorem Uniwersytetu. Był autorem zaledwie kilku książek, ale zainicjowana przez niego działalność jest nadal kontynuowana, a od 1989 roku przyznaje się dorocznie nagrodę jego imienia za wybitne osiągnięcia filologiczne. W Odkryciu ducha autor, uważając, że nasze europejskie myślenie "zrodziło się u Greków", konsekwentnie wywodzi poszczególne jego formy z najdawniejszej tradycji greckiej. Jak wynika z jego badań, tytułowy "duch" jest wytworem greckiej myśli. Przez "ducha" rozumie się tu uniwersum podstawowych pojęć definiujących stosunek człowieka do siebie i do świata. Szczególnie doniosłe było zdaniem Snella wprowadzenie myślenia w kategoriach samoświadomości. Frapująca rekonstrukcja "odkrywania" takiego ducha przez Greków, począwszy od epoki archaicznej, to główna atrakcja tej niezwykłej książki. Snell śledzi narodziny poszczególnych form europejskiej kultury, jak liryka osobista, etyka, świadomość historyczna, logika czy początki przyrodoznawstwa, analizując dzieła od Homera przez liryków po dramaturgię i wczesną filozofię. Odkrycie ducha samo jest odkrywcze: imponuje nie tylko erudycją, lecz także oryginalnością, subtelnością i świeżością spostrzeżeń.