Ludwik Solski. Od próby monografii do sztuki dramatycznej

Książka ta ma nietypową jak na pracę teatrologiczną kompozycję. Jej pierwsza część zawiera obszerny biogram Ludwika Solskiego. W drugiej znajdują się syntetyczne charakterystyki jego osiągnięć jako aktora, reżysera i dyrektora teatrów. Następne dwa rozdziały powstały z przekonania, że powinnością teatrologa jest pokazanie, jaką rolę odegrał ten artysta w biografii Wyspiańskiego i współczesnych dramaturgów, którzy dopiero wkraczali w ówczesne życie literacko-teatralne. Z tego powodu pojawia się tam tekst poświęcony współpracy Solskiego z Karolem Hubertem Rostworowskim, dramaturgiem uważanym w ostatnich latach Młodej Polski i w dwudziestoleciu międzywojennym za jedynego następcę Wyspiańskiego. Najbardziej zaskakująca dla czytelnika jest jednak ostatnia propozycja przybliżenia osoby legendarnego artysty, czyli sztuka dramatyczna przedstawiająca Solskiego na teatralnej scenie w kluczowym momencie życia – obchodów setnych urodzin i jubileuszu osiemdziesięciolecia pracy scenicznej. Solski i Witkacy. Dramat w trzech aktach jest daleko wykraczającą poza standardy teatrologiczne formą zwieńczenia naukowych poszukiwań. Inspiracją do napisania tej sztuki były niewątpliwie realne wydarzenia z biografii artysty, niemniej pozostaje ona tekstem literackim, subiektywnie dopełniającym obraz fascynującej postaci Solskiego.

„Charakteryzując poszczególne role, Popiel nakreślił sposoby ich budowania przez aktora i zarazem tak plastycznie zaprezentował najważniejsze z nich, że czytelnik może bez trudu wyobrazić sobie na scenie Solskiego jako Judasza albo Fryderyka Wielkiego. […] Ostatnia część książki to niemałe zaskoczenie – Autor przedstawia sylwetkę Solskiego poprzez medium stricte literackie. […] Uważam tę publikację za niezwykle wartościową. Wypełnia ona istotną lukę w badaniach teatralnych, a oryginalna, zaskakująca forma przysporzy jej bez wątpienia wielu czytelników”.

Z recenzji dr hab. Beaty Guczalskiej, prof. AST

Jacek Popiel – profesor nauk humanistycznych, teatrolog, historyk literatury, nauczyciel akademicki w Katedrze Dramatu i Teatru Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 1978–2020 związany także z Akademią Sztuk Teatralnych w Krakowie. Autor prac z historii teatru i dramatu polskiego, między innymi: Sztuka dramatyczna Karola Huberta Rostworowskiego (1990), Los artysty w czasach zniewolenia. Teatr Rapsodyczny 1941 ‒1967 (2006), Teatr Danuty Michałowskiej. Od „Króla-Ducha” do „Tryptyku rzymskiego” (2011), Czy teatr może zbawić człowieka? Karol Wojtyła w labiryncie sztuki (2024), Uniwersytet przestrzenią wolności (2024). Jest również autorem dramatów, adaptacji scenicznych i scenariuszy teatralnych. Jego sztuka Doktor Korczak była wystawiana między innymi w Tokio (2001) i Osace (2005). W 2025 roku ukazała się książka Wyspiański. Tryptyk dramatyczny. Zamieszczona w niej sztuka Wyspiański. Sceny z życia artysty została zrealizowana jako pięcioodcinkowy serial teatru radiowego w reżyserii Doroty Segdy.