Dziesięć debat o historii Polski

Jakiej przeszłości Polacy potrzebują?

Dzieje dziesięciu sporów o historię Polski

Dziesięć debat o historii Polski omawia spory o polską przeszłość, które angażowały historyków, publicystów, dziennikarzy i ich czytelników od oświecenia po współczesność: o Piastów i Jagiellonów, o rozbiory, demokrację szlachecką, zacofanie, powstania, kompromisy, zbiorową odpowiedzialność i dumę oraz dziejowe alternatywy. Książka pokazuje, że interpretacje i poglądy na przeszłość też mają swoje historie, bez których nie sposób ich zrozumieć. Stawia pytanie, co sprawiło, że jedne poglądy na historię Polski trafiły do podręczników, a inne zostały zapomniane – i czy na pewno słusznie?

Dziesięć debat o historii Polski to niezwykle erudycyjna, oparta na źródłach naukowych publikacja dla wszystkich zainteresowanych historią Polski, którzy chcą spojrzeć na jej dzieje z nieco innej perspektywy.

Przyjmuje się czasem, że debaty w humanistyce pełnią rolę analogiczną wobec eksperymentu naukowego: że ich istotną funkcją jest weryfikacja danej tezy, która w wyniku konsensusu specjalistów wchodzi do kanonu wiedzy historycznej bądź upada. Dzieje debat, o których będzie tu mowa, dowodzą, że jest to przekonanie twórcze, nawet jeśli zazwyczaj błędne. Debaty wygasają wraz z polemicznym zapałem ich uczestników lub gdy bieżące zmiany osłabiają aktualność dyskutowanego problemu, zawsze jednak tlą się w zakamarkach bibliotek albo wegetują w czeluściach starych czasopism, gotowe, aby rozgorzeć na nowo w innym kontekście, w służbie polemistów, którzy nie wiedzą jeszcze o ich istnieniu. Mamy nadzieję, że nasza książka rzuci światło nie tylko na ich historie, ale też na mechanizmy rządzące historyczną wyobraźnią i powstawaniem interpretacji przeszłości.

fragment Wprowadzenia